12 ارديبشهت سالگرد شهادت استاد مطهری است، ولی این روز داستان دیگری هم دارد:

شريف امامي در اسفندماه سال 39 كابينه خود را به مجلس شوراي ملي معرفي كرد وپست وزارت اموزش وپرورش رابه دكتر جهانشاه صالح سپرد . شريف امامي هنگام اعلام برنامه‌ها يخود گفت : راجه به حقوق معلمان بايستي به اطلاع برسانم كه با تعبيض فاحشي كهنسبت به آنها شده لازم بود كه توجهي به حقوق آنهابشود وبالاخص انهايي كه حقوق‌هاي پايين مي‌گرفتند وحقوق بسيار كمي داشتند كه اين كار شده است.

در جلسه روز يكشنبه دهم ارديبهشت ماه سال 1340 جهانشاه صالح وزير فرهنگ لايحه اشل حقوقي جديد فرهنگيان را تقديم مجلس كرد . به موجب اين لايحه حداكثر حقوق اموزگاران 10600 ريال وحقوق دبيران 14500 ريال پيش بيني شده بود .اين لايحه داراي جدول حقوقي وبسيار مفصل بود ، انتشار خبر اين لايحه واكنش معلمان به خصوص دبيران دبيرستان‌ها را برانگيخت.

معلمان شهر تهران دعوت به باشگاه مهرگان كه رياست ان با محمد درخشش بود براي اعتراض به لايحه اشل حقوقي از صبح روز سه‌شنبه 12 ارديبهشت ماه سال 40 در ميدان بهارستان مقابل مجلس شوراي ملي تجمع كردند . رفته رفته با تحريك نيروي شهرباني در گيري معلمان با پليس آغاز شد ابتداد براي متفرق كردن معلمان از ماشين‌ها ياب‌پاش استفاده كردند . صداي شعارهاي معلمان در صحن علني مجلس شنيده مي‌شد.

به گفته يكي از شاهدان خانم‌معلم‌ها كه در صف جلو ايستاده بودند سرتاپا خيس بودند چند نفر از معلمان مرد از پياده‌رو وارد ميدان شدند تا سرلوله‌هاي آب رابه سمت ديگري بگردانند يكي از آنها معلم جوان 29 ساله‌اي بود به نام ابوالحسن خانعلي سرگرد ناصر شهرستاني كه از دست معلم‌ها كلافه شده بود مستقيماً به سمت معلمان با اسلحه كمري شليك كرد . گلوله‌اي به سر ابوالحسن خانعلي برخورد كرد وخون او سنگفرش ميدان بهارستان را رنگين كرد ودونفر هم مجروح شدند.

ابوالحسن خانعلي اهل روستاي كن تهران دبير فلسفه وعربي دبيرستان جامي در غرب تهران بود . ابوالحسن خانعلي با مدرك ليسانس معقول ومنقوا د رسال 1335 به استخدام وزارت فرهنگ در آمد . هنگام شهادت علاوه بر شغل معلمي دانشجوي دوره دكتراي فلسفه دانشگاه تهران بود . خانعلي گرايش سياسي معيني نداشت ودر تظاهرات ميدان بهارستان هم نقش رهبر سخنران يا سخنگو نداشت . او معلمي بود كه براي دفاع از حقوق صنفي خود در يك اجتماع صنفي شركت كرده بود.

معلمان پيكر نيمه‌جان خانعلي رابه بيمارستان بازرگان منتقل كردند . به علت شدت جراحات درگذشت . معلمان پيكر بي‌جان او رابه مسجدي در خيابان اسكندري در غرب تهران منتقل وخود رابراي تشييع جنازه با شكوه او اماده كردند.

بعد از تيراندازي رئيس كلانتري 2 ميدان بهارستان به سوي معلمان اوضاع متشنج شد ، معلمان فرياد مي زدند وشعار مي‌دادند ( عليه دولت ونخست‌وزير ) ماموران تير هوايي شليك مي‌كردند وعده‌اي از انها با باتوم معلم‌ها را مي‌زدند ميدان بهارستان به گفته شاهدان محشر كبري بود . صداي تيراندازيليس وسروصداي معلمان در صحن مجلس شنيده مي‌شد.
 
مجلس هم مشغول بررسي لايحه اشل حقوقي معلمان بود كه يكي از نمايندگان از جا بلند شد وگفت : بيرون معلمان را مي‌كشند ما اينجا لايحه حقوق معلمان رابررسي مي كنيم وبه دنبال ان جلسه مجلس به هم خورد.

روز چهارشنبه 13 ارديبهشت . تابوت معلم شهيد بر سردست  معلمان ودانشجويان از خيابان  اسكندري به سوي ميدان بهارستان به حركت درآمد.
 هزاران معلم ودانشجو اشك مي‌ريختند وخواستتار استعفاي نخست وزير ومحاكمه قاتل ديو سيرت معلم عزير بودند . پس از طي مسير طولاني تابوت رادر ميدان بهارستان زمين گذاشتند . جمعيت سوگوار به سخنان تند وآتشين نمايندگان معلمان گوش دادند و ساعتي بعد پيكر بي‌جان معلم شهيد سوار بر آمبولانس به گورستان ابن بابويه در شهرري منتقل شد.

مجالس ترحيم در تهران وشهرستان‌ها به ياد معلم مظلوم برپاشد . آقاي اسلامي واعظ مسجد فخريه واقع در خيابان اميريه جنب خيابان البرز در مراسم يادبود دكتر خانعلي گفت : مگر معلمين كشور از زمانداران خود چه مي‌خواهند ؟ آنها مي گويند حقوق ما كم است وما قادر نيستيم با اين حقوق ناچيز واين گراني . مخارج خود وخانواده‌مان را تامين كنيم وبا خيال راحت به تعليم وتربيت فرزندان شما بپردازيم …
دراين مملكت كه عمله وكارگر روزي 15 تومان حقوق مي‌گيرند وباز قادر نيستند كه به زندگي خود ادامه دهند . به معلم كمتر از حقوق يك عمله مي‌دهند و انتظار دارند فرزندان ما را تربيت كنند.

 جلسه روز پنج‌شنبه 14 ارديبهشت مجلس شوراي ملي توفاني بود . نمايندگان عليه دولت نطق كردند. سردار فاخر رئيس مجلس از نمايندگان معلمان دعوت كرد كه به مجلس تشريف بياورند وصحبت كنند . دكتر جفررودي نماينده مخالف دولت از جبهه ملي گفت : قاطبه معلمان براثرترقي فاحش قيمت‌ها.
 
مزاياي افزايش حقوق معلم را از دست داده‌اند وبراي اينكه خود وفرزندانشان از گرسنگي نميرند ساعات فراغت ومطالعه خود رابه ثمن بخس فروختند واز بام تا شام در مدارس مختلف ومحافل متعدد به درس دادن پرداختند وهرچه بيشتر كوشيدند كمتر موفق به تهيه مسكن وپوشاك شدند.

در جلسه روز پنج‌شنبه 15 ارديبهشت بعد ازنطق‌هاي نمايندگان شريف امامي پشت تريبون مجلس قرار گرفت واز حوادث روز 12 ارديبهشت اظهار تاسف كرد وگفت كه دولت دستور تيراندازي نداده وسفارش كرده كه به هيچ وجه مزاحم جمعيت نشوند ورسيدگي به مشكلات معلمان را وظيفه دولت دانست.

هنوز صحبت‌هاي او به پايان نرسيده بود كه يكي از نمايندگان به نام بهبهاني . ورقه استيضاح نخست وزير را تقديم رئيس مجلس كرد . شريف امامي با عصبانيت مجلس را ترك كرد وبه محل كارش رفت وكاغذها و اوراق خود رابرداشت وبه منزل رفت . همان روز يعني 15 ارديبهشت استعفانامه خود را تقديم دربار كرد ودولت مستعجان او به پايان رسيد.

روز 12 ارديبهشت محمد درخشش رئيس باشگاه مهرگان دستگير وزنداني شد محمد درخشش فرزند يدالله متولد سال 1249 شمسي ، فارغ‌التحصيل دانشسراي عالي تهران در رشته تاريخ وجغرافي ودبير دبيرستان‌هاي پايتخت بود . او ابتدا جامعه فارغ‌التحصيلان دانشسراي عالي را تشكيل داد وبعد از كودتاي 28 مرداد همراه با دبيران همفكر خود باشگاه مهرگان را تاسيس كرد.

درخشش از لحاظ فكري به دكتر علي اميني نزديك بود. درخشش در اسفندماه سال 32 در دوره هجدهم مجلس به عنوان نماينده انتخاب شده بود . با سقوط دولت شريف امامي ودعوت از دكتر علي اميني براي تشكيل دولت درخشش از زندان آزاد شد واز سوي اميني به عنوان وزير فرهنگ برگزيده شد . محمد درخشش در سال 84 پس از يك دوره طولاني اقامت در آمريكا اقامت درگذشت.

شاه با استعفاي شريف امامي موافقت كرد وروز 16 ارديبهشت علي اميني سياستمدار كهنه‌دار ، اشراف‌زاده قجر ، به دربار دعوت شد تا در مورد تشكيل كابينه رايزني كند . گفته مي‌شود شاه همواره از علي اميني مي‌ترسيد . اميني دولت تشكيل داد تا فضاي باز سياسي ايجادكند و اصلاحات را پيش ببرد.
 
امابدگماني شاه به او وعدم همكاري وبي‌اعتمادي اپوزيسيون به خصوص جبهه ملي باعث شد كه دولت اميني درميان مشكلات غرق شود ويكسال و دو ماه بعد بهار اصلاحات با روي كار آمدن اسدالله علم تبديل به خزان ديكتاتوري شد . درخشش كنار رفت باشگاه مهرگان تعطيل شد وتنها دستاورد صنفي معلمان افزايش حقوق‌ها درمقطع سال 40 بود.

با ظهور اولين نشانه‌هاي انقلاب در سال 56 بار ديگر وارد صحنه شدند . در اين سال‌ها كانون‌هاي مستقل معلمان شكل گرفت . حتي باشگاه مهرگان هم فعاليت‌هاي خود را تجديد كرد . اما معلمان تمايل زيادي به پيگيري خواسته‌هاي صنفي خود نداشتند اكثر معلمان بدون تاكيد بر مسائل صنفي در تظاهرات ضدشاه شركت مي‌كردند . اعتصاب بزرگ معلمان درماه‌هاي مهر وآبان 57 به انقلاب اسلامي شتاب بيشتري بخشيد.
 
بعد از پيروزي انقلاب در بهمن 57  آموزش وپروش دستخوش تحولات گسترده‌اي شد . گفتمان سياسي – ايدئولوژيك براين وزارتخانه غالب شد اكثر مديران وبسياري از معلمان به دلايل سياسي مشمول پاكسازي شدند.

جرقه‌هاي فعاليت صنفي در سال 60 به كلي خاموش شد و تنها تشكل‌هاي رسمي سياسي مانند انجمن اسلامي معلمان وبعدها رقيب‌ آن جامعه اسلامي معلمان توانستند موجوديت خود را حفظ كنند.

در 12 ارديبهشت ماه سال 58 واولين سالگرد شهادت دكتر خانعلي در بهاز آزادي استاد مرتضي مطهري روحاني نظريه پرداز انقلاب استاد دانشكده الهيات دانشگاه تهران وصاحب تاليفات فراوان در حوزه ديني واجتماعي وسياسي به دست تروريستي از گروه فرقان به شهادت رسيد.

 اين حادثه‌اي تكان‌دهنده وبزرگ بود .همزماني اين رويداد با روز معلم كه مناسبتي كاملاً صنفي وحرفه‌اي بود باعث شد كه اولاً روزمعلم توسط انقلاب اسلامي به رسميت شناخته شود . پتانسيل انقلابي شهادت استاد مطهري باعث شده بود كه همه ساله مراسم روز وهفته معلم ، به نحو گستردهاي برگزار شود واز معلمان در اين ايام تجليل شود . اما از سوي ديگر اين مراسم صورتي دولتي ورسمي پيدا كرده است ونقش خود جوش معلمان در برگزاري وگراميداشت اين مناسبت كم‌رنگ شده است.

به نظر مي‌رسد ، بين شهادت استاد مطهري در 12 ارديبهشت 58 وشهادت ابوالحسن خانعلي دبير دبيرستان جامي در 12 ارديبهشت سال 40 تعارضي وجود ندارد. اينها دو واقعه در طول همديگر هستند . ابوالحسن خانعلي معلمي ساده ومعمولي وبدون گرايش معين سياسي وحزبي بود حداقل تاكنون هيچ حزب سياسي ادعاي وابستگي او رابه خود نكرده است.

 برخي از مبارزين مسلمان مانند احمد در خاطرات خود او را معلم متدين دبيرستان جامي ناميده‌اند به گفته او خانعلي از همكاران خود با سوادتر بوده است او مظلومانه ودر راه دفاع از حقوق صنفي معلمان كشته شد و نكته جالب اينكه معلمان تهران در اجتماع چند هزار نفري خود در 18 ارديبهشت سال 40 روز 12 ارديبهشت را روز معلم اعلام كردند.
 
بنابراين شان نامگذاري اين روز به لحاظ تاريخي به سال 40 وحوادث آن روز برمي‌گردد. اما شهادت استاد مطهري در اين روز در سال 58 يعني 28 سال بعد اهميت وغناي اين روز افزايش داد. شايد اگر شهادت استاد بعد از انقلاب پيش نمي‌آمد  روز معلم در ميان هياهو‌هاي سياسي وتندروي‌هاي آن روزها براي هميشه از تقويم كشور پاك مي‌شد. بنابراين ما دراين روزهم ياد استاد مطهري را گرامي مي‌داريم وهم ياد شمع مرده فرهنگيان ابوالحسن خانعلي را.